Nếu anh/chị đang xây nhà hoặc sửa nhà, chắc chắn sẽ nghe thợ nhắc đến hộp gen ít nhất một lần. Vậy hộp gen là gì, được đặt ở đâu và thi công như thế nào cho đúng? Bài viết dưới đây Thợ Bình Dương sẽ giải thích chi tiết để anh/chị nắm rõ trước khi bắt tay vào thi công.
Hộp gen là gì?
Hộp gen (hay hộp kỹ thuật) là khoảng trống xây sẵn trong tường, trần hoặc sàn nhà để che các đường ống như: Ống nước, ống điều hòa, ống điện và ống thông gió.
Khi cần sửa chữa đường ống, chỉ cần mở cửa thăm là thao tác được ngay bên trong mà không phải đục phá tường.
Các loại hộp gen phổ biến hiện nay
Hiện nay, có 3 loại hộp gen (hộp kỹ thuật) phổ biến nhất trong xây dựng nhà ở dân dụng bao gồm.
- Hộp gen nằm ngang: Chạy dọc theo tường hoặc sát trần, thường dùng để che ống điều hòa, ống thoát nước ngưng và ống cấp nước nóng lạnh.
- Hộp gen đứng: Chạy xuyên từ tầng này lên tầng khác, dùng để tập trung toàn bộ đường ống cấp thoát nước cho cả ngôi nhà.
- Hộp gen cục bộ: Là loại phổ biến nhất trong nhà ở dân dụng. Che một đoạn ống ngắn tại vị trí cụ thể như: Sau bồn cầu, cạnh lavabo hoặc góc tường phòng ngủ.
Vật liệu thường dùng để làm hộp gen
Tùy vào vị trí lắp đặt và điều kiện môi trường, hộp gen có thể được thi công bằng các loại vật liệu sau.
- Gạch xây: Chắc chắn, chịu ẩm tốt, phù hợp với nhà vệ sinh và khu vực thường xuyên tiếp xúc nước.
- Tấm thạch cao: Thi công nhanh, nhẹ, dễ tạo hình nhưng chỉ phù hợp với khu vực khô ráo.
- Tấm xi măng sợi (SmartBoard, Duraflex): Chịu nước hoàn toàn, bền lâu, là lựa chọn tốt nhất cho khu vực ẩm ướt.
Vị trí lắp đặt hộp gen trong nhà
Hộp gen có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong nhà, tùy thuộc vào hệ thống đường ống kỹ thuật cần che khuất.
Nhà vệ sinh
Trong nhà vệ sinh, hộp gen thường được đặt sau bồn cầu để che ống thoát nước đứng và cạnh lavabo để che ống cấp nước nóng lạnh. Ngoài ra, dọc tường cũng thường có hộp gen để che đường ống thoát nước sinh hoạt chạy âm tường.
Phòng ngủ và phòng khách
Khác với nhà vệ sinh, hộp gen ở phòng ngủ và phòng khách đơn giản hơn, chủ yếu dùng để che đường ống điều hòa gồm ống gas lạnh và ống thoát nước ngưng. Vị trí thường gặp nhất là sát trần hoặc góc tường, ngay tại nơi lắp đặt máy lạnh.
Nhà bếp và ban công
Tại nhà bếp, hộp gen đảm nhận vai trò che ống hút mùi và đường ống cấp thoát nước bồn rửa. Còn ở ban công, hộp gen thường được dùng để che ống thoát nước máy giặt và đường ống điều hòa dẫn ra ngoài.
Cách lắp đặt hộp gen đúng kỹ thuật
Dưới đây là quy trình thi công hộp gen theo đúng thứ tự kỹ thuật, giúp hộp gen bền lâu và dễ bảo trì về sau.
Bước 1: Lắp ống và kiểm tra rò rỉ
Trước khi đóng hộp, toàn bộ đường ống cần được lắp đặt hoàn chỉnh và thử áp lực để phát hiện rò rỉ. Nếu bỏ qua bước này, một khi hộp gen đã đóng kín thì việc phát hiện và sửa chữa sẽ buộc phải đập phá toàn bộ.
Bước 2: Dựng khung hoặc xây gạch
Tùy vào vật liệu đã chọn, tiến hành dựng khung thép mạ kẽm hoặc xây gạch để tạo hình hộp gen. Khung cần vuông góc, chắc chắn và chừa khoảng cách tối thiểu 80 – 100mm so với ống để dễ thao tác bên trong.
Bước 3: Ốp tấm mặt, lắp cửa thăm
Ốp tấm thạch cao hoặc tấm xi măng sợi lên khung và lắp cửa thăm tại vị trí đã xác định từ trước. Cửa thăm là chi tiết bắt buộc, vì đây là lối duy nhất để kiểm tra và sửa chữa đường ống về sau mà không cần đập phá.
Bước 4: Hoàn thiện bề mặt
Bước cuối cùng là xử lý các mối nối bằng băng keo chuyên dụng và bột bả để tạo bề mặt phẳng mịn. Anh/chị có thể sơn nước hoặc ốp gạch trang trí sao cho đồng nhất với thiết kế tổng thể của căn phòng.
Tham khảo: Dịch vụ sửa nhà Bình Dương
Những lưu ý khi thi công hộp gen
Trong quá trình thi công hộp gen, có một số lưu ý kỹ thuật quan trọng mà nếu bỏ qua sẽ gây ra hậu quả tốn kém về sau.
Bắt buộc phải có cửa thăm
Cửa thăm là chi tiết không thể thiếu trong bất kỳ hộp gen nào, đặc biệt tại các vị trí có van khóa, đồng hồ nước hoặc ống thoát nước ngưng điều hòa. Nếu không có cửa thăm, mỗi lần sửa chữa buộc phải đập phá toàn bộ hộp gen và thi công lại từ đầu.
Không dùng thạch cao thường ở khu ẩm ướt
Tấm thạch cao thường không có khả năng chịu nước, vì vậy không nên dùng loại này cho hộp gen trong nhà vệ sinh hoặc khu vực có độ ẩm cao. Thay vào đó, nên dùng tấm xi măng sợi hoặc tấm thạch cao chịu ẩm để tránh tình trạng hư hỏng chỉ sau vài năm sử dụng.
Ống thoát nước ngưng điều hòa phải có độ dốc
Ống thoát nước ngưng điều hòa cần được lắp với độ dốc tối thiểu 1% về phía xả để nước thoát được hoàn toàn. Nếu ống không có độ dốc hoặc bị lắp ngược chiều, nước ngưng sẽ đọng lại bên trong và chảy ngược vào máy, gây rò rỉ trần nhà âm ỉ rất khó phát hiện.
Đóng hộp sau khi đã thử áp lực đường ống
Trước khi đóng kín hộp gen, toàn bộ đường ống bên trong cần được thử áp lực để chắc chắn không có điểm rò rỉ nào. Đóng hộp khi chưa thử áp lực là sai lầm phổ biến nhất, dẫn đến tình trạng thấm ướt tường và sàn nhà kéo dài mà không rõ nguyên nhân.
Hộp gen đứng xuyên tầng phải bịt chống cháy
Hộp gen đứng chạy xuyên qua nhiều tầng là con đường lây lan khói và lửa cực nhanh nếu không được xử lý đúng kỹ thuật. Vì vậy, tại mỗi vị trí xuyên sàn, khoảng hở xung quanh ống phải được bịt kín bằng vật liệu chống cháy theo đúng quy chuẩn PCCC hiện hành.
Hy vọng qua bài viết, anh/chị đã hiểu rõ hộp gen là gì, từ phân loại, vật liệu cho đến cách thi công đúng kỹ thuật. Nếu anh/chị cần tư vấn hoặc thi công hộp gen tại nhà, hãy liên hệ ngay hotline 1800 8122 (miễn phí) để đặt lịch khảo sát nhanh chóng.
